Standardy GS1 w zakresie kodów kreskowych umożliwiają jednoznaczne rozumienie „języka” kodów przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw. Kod kreskowy GS1-128 to przykład kodu, który z jednej strony identyfikuje produkt, ale z drugiej potrafi przekazać o nim znacznie więcej informacji. W ostatnich latach zyskał na znaczeniu z uwagi na coraz większe zapotrzebowanie w zakresie identyfikowalności produktów. Jeśli pracujesz z łańcuchem dostaw, magazynem lub etykietowaniem, GS1-128 to narzędzie, które trzeba zrozumieć i stosować.

Czym właściwie jest kod GS1-128?

GS1-128 to standard kodu kreskowego, który pozwala zakodować nie tylko numer produktu czyli GTIN, ale także dodatkowe dane istotne dla logistyki i śledzenia towarów w łańcuchu dostaw. Może to być m.in.:

• data przydatności
• numer partii
• numer seryjny
• masa lub ilość
• numer jednostki logistycznej (SSCC)

To właśnie odróżnia GS1-128 od zwykłych kodów np. EAN-13, które widzimy na produktach w sklepach — tam mamy tylko identyfikator produktu. W kodzie GS1-128 możemy przekazać pełny kontekst logistyczny.

Dlaczego GS1-128 jest tak ważny?

Jest co najmniej kilka powodów, dla których ten kod jest niezwykle istotny w procesach logistyczno-magazynowych:

1. Traceability – umożliwia śledzenie towarów w całym łańcuchu dostaw – firmy mogą monitorować przepływ produktów od produkcji aż po odbiór przez klienta.
2. Automatyzacja – wspiera automatyzację procesów – skany GS1‑128 są wykorzystywane w magazynach, centrach dystrybucyjnych i transporcie.
3. Standard globalny – rozumie go globalny łańcuch dostaw, ten sam kod działa tak samo w Polsce, USA, Japonii.
4. Minimum ryzyka błędów – dane są odczytywane automatycznie, bez potrzeby ręcznego przepisywania, co minimalizuje ryzyko kosztownych pomyłek.

Co można zakodować w kodzie GS1-128?
Kluczowa rola identyfikatorów zastosowań – IZ

Kod GS1-128 korzysta z identyfikatorów zastosowań – IZ, które służą do zakodowania dodatkowych informacji o produkcie w kodzie kreskowym. Najprościej mówiąc, to krótkie kody numeryczne, które mówią skanerowi, jak interpretować dane.

Oto kilka przykładów popularnych identyfikatorów zastosowań wykorzystywanych w kodzie GS1-128:

Dzięki IZ-om kod staje się elastyczny – można w nim umieścić tylko te informacje, które są potrzebne w danym procesie.

Gdzie stosuje się kod GS1-128?

Kod kreskowy GS1-128 stosuje się m.in. na etykiecie logistycznej GS1 do kodowania jednostek logistycznych (z obowiązkowym SSCC), np. towaru na palecie, bądź znakowania zasobów zwrotnych np. opakowań wielokrotnego użytku czy indywidualnych lokalizacji fizycznych. Ten nośnik danych może być też stosowany do wyrażenia IZ związanego z relacją usługową (między organizacją oferującą daną usługę a świadczeniodawcą lub świadczeniobiorcą).

Typowe obszary zastosowań GS1-128:

• etykiety logistyczne
• opakowania zbiorcze będące jednostkami logistycznymi
• opakowania transportowe, jak kegi, plastikowe palety lub skrzynki, pojemniki, regały itp.
• jednostki handlowe nieprzeznaczone do skanowania w punktach sprzedaży detalicznej (np. kartony zbiorcze, opakowania B2B)
• dokumenty magazynowe (przyjęcia, wydania, kompletacja itp.)

Obrazowo można powiedzieć, że kod GS1-128 „pracuje za kulisami” – nie jest skanowany w sklepie w sprzedaży detalicznej, ale tam, gdzie liczy się sprawny przepływ towarów i informacji.

Czy GS1-128 nadaje się do oznaczania produktów detalicznych?

Odpowiedź jest jednoznaczna – nie. Kod GS1-128 nie jest przeznaczony do skanowania przy kasie. W punktach sprzedaży stosuje się EAN-13 lub UPC. GS1-128 jest kodem typowo logistycznym.

Jak wygląda kod GS1-128?

W praktyce to kod kreskowy oparty na symbolice Code 128, ale z dodatkowymi zasadami GS1 – użycie tego kodu jest wyłącznie licencjonowane przez GS1. Ta niezwykle elastyczna symbolika umożliwia kodowanie ciągu danych z wykorzystaniem identyfikatorów zastosowań. Najczęściej towarzyszy mu czytelny tekst pod kodem, który ułatwia ręczne odczytanie danych w razie potrzeby.

Przykład kodu GS1-128 z IZ (01). Źródło GS1

Dane zakodowane w dwóch kodach GS1-128. Źródło: GS1

Te same dane można zakodować w jednym kodzie GS1-128. Źródło: GS1

Przykład kodu GS1-128 z IZ (02) (11), (10) oraz (37)

Największe zalety kodu GS1-128 w pigułce

• Pozwala przekazać wiele danych w jednym kodzie
• Jest globalnym standardem
• Wspiera automatyzację i traceability
• Minimalizuje błędy
• Jest elastyczny i skalowalny